Genç Seçmen Davranışında Mekan ve Medya: 2023 Türkiye Genel Seçimleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, 2023 genel seçimlerinde oy kullanmış genç seçmenlerin oy tercihlerinin, gündemi takip etme pratikleri ve yerleşim yeri değişikliği bağlamı ile nasıl ilişkilendiğini incelemektedir. Araştırma, 2023 seçiminde oy kullanan katılımcılardan anket yoluyla toplanan veriye dayanmaktadır (N=380).  Analizde bağımlı değişken iktidar bloğuna oy verme olasılığı olarak tanımlanmış; temel bağımsız değişken gündemin en çok takip edildiği kaynağın oluşturduğu grupları ve yerleşim bağlamı, kontrol değişkenleri ise yaş, cinsiyet, çalışma durumu ve gündemi takip sıklığı olarak modele dâhil edilmiştir. Ana modelde yerleşim bağlamı, bireyin doğduğu yerleşimden yaşadığı yerleşime yönelen hareketinin yönünü ifade eden mobilite yönü değişkeni üzerinden kontrol edilmiş; ancak bu değişkenin iktidara oy verme olasılığı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Öte yandan ikili lojistik regresyon sonuçları, gündemin takip edildiği kaynak grubunun iktidar bloğuna oy verme olasılığını anlamlı biçimde tahmin ettiğini göstermektedir. Özellikle dijital medya ağırlıklı haber kaynağı grubunun (sosyal medya ile YouTube/podcast), geleneksel medya grubuna (TV/gazete) kıyasla iktidar bloğuna oy verme olasılık oranını yaklaşık %61 azaltmaktadır (OR≈0.39). Sağlamlık analizinde mobilite yönü yerine yerleşim türü değişkeni modele eklendiğinde azalma yaklaşık %70’e çıkmaktadır (OR≈0.30). Cook’s distance bulguları, sonuçların sınırlı sayıdaki etkili gözlem tarafından yönlendirilmediğine işaret etmektedir. Bulgular, genç seçmen davranışında medya kullanımı temelli ayrışmanın önemine dikkat çekmekte ve yerleşim bağlamı altında bu ilişkinin sağlamlığını test ederek literatüre katkı sunmaktadır.