Üniversite Kütüphanelerinde Yapay Zeka Kullanımı: Deneyimler ve Zorluklar

Abstract

Yapay Zeka (YZ) araç ve uygulamalarına yönelik çalışmaların artmasıyla birlikte Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS), üniversite kütüphanelerinde YZ kullanımını izlemek ve farkındalık oluşturmak amacıyla Mayıs 2024’te YZ Araştırma Grubunu kurmuştur. Grup, Türkiye’den 111 üniversite kütüphane yöneticisinin katıldığı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmadaki anketin 7. sorusu üniversite kütüphanelerinde hangi YZ teknolojilerinin kullanıldığını belirlemeye etmeye yöneliktir. 111 üniversite kütüphane yöneticisinin yanıtları doğrultusunda, kütüphanelerinde 6 ve üzeri YZ aracı kullanan 11 üniversite kütüphanesi belirlenmiş olup, çalışmanın evrenini bu kütüphaneler oluşturmaktadır

Bu çalışmada, üniversite kütüphanelerinin YZ araç ve uygulamalarını kullanırken karşılaştıkları temel sorunları belirlemek, araştırmanın evrenini oluşturan kütüphane yöneticilerinin bu konudaki deneyimlerini anlamak ve çözüm önerilerini ortaya koymak amaçlanmıştır.  Yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinin kullanıldığı çalışmada, YZ’nin yaygınlaştığını; kurumsal abonelik yerine bireysel abonelik, kütüphaneler ile YZ araçlarının üreticileri arasındaki iletişim, ödeme yöntemleri, kullanıcı verilerinin gizliliği, yetkin personel eksikliği, teknik altyapı ve erişilen bilgilerin niteliği gibi alanlarda rehberliğe ihtiyaç duyulduğu ortaya konmuştur. Ayrıca, kütüphanelerin YZ teknolojilerini daha etkin biçimde kullanabilmesi için karşılaştıkları zorluklara yönelik çözüm önerileri de sunulmuştur.